Përmes një titulli të artikullit të publikuar më 10 shtator në degën e medias ruse “Спутњик” në serbisht, pretendohet se në Prishtinë është duke u zhvilluar një “eksperiment i rrezikshëm” dhe një “spastrim i madh” ndaj serbëve.
Artikulli i “Sputnik” lidhet me zhvillimet në seancën konstituive të Kuvendit të Kosovës, ku përfaqësuesi i Listës Serbe, Slavko Simiq, propozoi Igor Simiqin për nënkryetar të Kuvendit “në emër të popullit serb”.
Pas kësaj, pati reagime lidhur me përdorimin e termit “popull serb” në raport me “komuniteti serb” (shih овде artikullin nga REL).
Në artikullin e “Sputnik”, politologu serb Aleksandar Gjikiq pretendon se përdorimi i termit “komuniteti serb” është pjesë e një procesi që, sipas tij, ka nisur pas luftës dhe synon t’ua mohojë serbëve në Kosovë statusin e “popullit autokton”. Ai thotë se termi “komunitet serb” është përdorur ndër vite edhe nga organizata joqeveritare dhe politikanë serbë që kanë marrë pjesë në institucionet e Kosovës. Sipas Gjikiqit, kjo terminologji është përdorur në mënyrë të vazhdueshme dhe tash po shfrytëzohet politikisht.
Gjikiq pretendon më tej se përdorimi i termit “komunitet”, në vend të “popull”, mund të çojë në mohimin e statusit dhe të drejtave të serbëve në Kosovë. Ai e cilëson këtë si një “lojë politike” dhe “eksperiment politik të rrezikshëm”, duke bërë thirrje që autoritetet serbe ta ngritin këtë çështje te faktorët ndërkombëtarë. Megjithatë, këto janë vlerësime dhe pretendime të Gjikiqit, ndërsa në artikull nuk paraqiten dëshmi konkrete që provojnë se është duke u zhvilluar një “spastrim i madh” i serbëve.
Чланак „Спутњик” më pas u publikua edhe nga mediat në serbisht “Naslovi.net"И"Васељенска.нет".
Шта није у реду?
Edhe pse artikulli lidhet me një zhvillim real në Kuvendin e Kosovës dhe me deklaratat e Gjikiqit për përdorimin e termit “popull serb”, titulli nuk përputhet me përmbajtjen e tekstit. Në përmbajtje nuk paraqitet ndonjë proces konkret i “spastrimit të madh” dhe Gjikiq nuk përdor termin “spastrim etnik”. Titulli, përmes këtij formulimi, e paraqet si një proces konkret dhe aktual atë që në artikull paraqitet si interpretim politik i një deklarate dhe i përdorimit të një termi.
Ky formulim është pjesë e një narrative më të gjerë që e paraqet në mënyrë të vazhdueshme situatën e serbëve në Kosovë si një proces të organizuar të dëbimit, fshirjes ose humbjes së të drejtave të tyre.
Narrativa ruso-serbe për “spastrim etnik” të serbëve në Kosovë
Ky nuk është rasti i parë kur zhvillime politike ose institucionale në Kosovë paraqiten si pjesë e një procesi të pretenduar të “spastrimit” të serbëve. Në shkurt 2026, zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, pas zgjedhjeve të 28 dhjetorit 2025 në Kosovë, pretendoi se autoritetet në Prishtinë po intensifikonin atë që ajo e quajti “spastrim” të Kosovës nga popullsia serbe. Në atë rast, zhvillimet paszgjedhore, çështja e një ulëseje parlamentare dhe zbatimi i ligjeve për të huajt dhe automjetet u paraqitën si pjesë e një procesi të qëllimshëm kundër serbëve. Hibrid.info kishte vlerësuar se nuk kishte dëshmi që këto zhvillime përbënin pjesë të një fushate shtetërore për dëbimin e serbëve.
Një narrativë të ngjashme e kanë promovuar edhe zyrtarë të tjerë rusë. Në gusht 2026, ambasadori rus në Serbi, Aleksandar Bocan-Harçenko, pretendoi se Rusia po bënte gjithçka për të parandaluar një “spastrim etnik” të serbëve në Kosovë. Po në këtë periudhë, Zakharova e përshkroi situatën e serbëve si “katastrofike” dhe pretendoi se ndaj tyre po zhvillohej “terror sistematik dhe i qëllimshëm”. Këto deklarata u lidhën me zhvillime të ndryshme në Kosovë, përfshirë arrestime, çështje pronësore dhe ndryshime në praninë e KFOR-it, duke i paraqitur ato si pjesë të një procesi më të gjerë kundër komunitetit serb.
Pretendime të ngjashme janë shfaqur edhe në kanale ruse në Telegram, ku është përdorur formulimi “spastrim i heshtur etnik” ndaj serbëve në Kosovë. Kështu, në raste të ndryshme, zhvillime të veçanta politike, administrative apo të sigurisë janë bashkuar në një narrativë të vetme, sipas së cilës serbët në Kosovë paraqiten si objekt i një politike të organizuar të dëbimit ose eliminimit të tyre nga hapësira publike dhe institucionale.
Në këtë kontekst, deklaratat e Aleksandar Gjikiqit dhe titulli i artikullit të “Sputnik” i shtohen një narrative tashmë të përsëritur.
Чињенице
Pretendimi për një “spastrim të madh” të serbëve në Kosovë nuk mbështetet nga raportet e misioneve ndërkombëtare që monitorojnë situatën në vend.
Извештаји о УНМИК-ut dhe ОЕБС-së dokumentojnë incidente ndëretnike, probleme të sigurisë, çështje që prekin komunitetin serb dhe shqetësime lidhur me të drejtat e komuniteteve, por nuk e përshkruajnë situatën si një proces të „етничко чишћење“ të serbëve.