Të fundit | Paralajmërimi “Mos planifikoni udhëtime me aeroplan për në Evropë” është i… Të fundit | Perspektivat nordike për luftimin e dezinformimit dhe forcimin e reziliencë… Të fundit | Autoritetet e rreme publike të gjeneruara me AI si formë e re e çrregullimi… Të fundit | Pretendim i rremë për shembje ndërtese, përmbajtja tregon tjetër ngjarje Të fundit | Si (s’)erdhën Marco Rubio dhe Ivanka Trump në Shqipëri Të fundit | Mediat në serbisht e paraqesin viktimën kosovare në Austri si shtetas të Se… Të fundit | Pretendohet pa fakte se Policia e Kosovës rrahu fëmijë serbë në Jarinjë Të fundit | Raporti monitorues i keqinformimit për muajin mars 2026 Të fundit | Pretendohet pa fakte për rritje 40% të çmimit të ujit të ambalazhuar Të fundit | Rishikimi i javës: Pretendime për konfiskimin e pronave të Vjosa Osmanit dh…
[ ARTIKULLI ]

Dezinformimi, keqinformimi dhe çinformimi

FESTIM RIZANAJ

Dezinformimi është përmbajtje që është qëllimisht e rreme dhe e krijuar për të shkaktuar dëm. Ajo motivohet nga tre faktorë të dallueshëm: motivi financiar; motivi politik, qoftë i huaj apo vendas; ose për të shkaktuar telashe për shkak të saj.

Kur shpërndahet dezinformata, shpesh kthehet në çinformim. Keqinformimi përshkruan gjithashtu përmbajtje të rreme, por personi që ndan nuk e kupton se është e rreme ose mashtruese. Shpesh një pjesë e dezinformimit merret nga dikush që nuk e kupton se është i rremë dhe e ndan atë me rrjetin e vet, duke besuar se po ndihmonë.

Shpërndarja e dezinformatave nxitet nga faktorë socio-psikologjikë. Në internet, njerëzit shfaqin identitetin e tyre. Ata duan të ndihen të lidhur me “fisin” e tyre, pavarësisht nëse kjo do të thotë anëtarë të së njëjtës parti politike, prindër që nuk i vaksinojnë fëmijët e tyre, aktivistë që janë të shqetësuar për ndryshimet klimatike ose ata që i përkasin një feje, race apo etnie të caktuar.

Kategoria e tretë që përdorim është keqinformimi. Termi përshkruan informacionin e vërtetë që ndahet me qëllimin për të shkaktuar dëm. Një shembull i kësaj është kur agjentët rusë hakuan emailet e Komitetit Kombëtar Demokratik dhe fushatës së Hillary Clinton dhe zbuluan disa detaje në publik për të dëmtuar reputacionin.

Wardle C., Derakshan H. (2017), Information Disorder: Towards an interdisciplinary framework for research and policy making, Council of Europe report, DGI(2017)09.

Ne duhet të pranojmë se teknikat që pamë në 2016 kanë evoluar. Ne po shohim gjithnjë e më shumë armatizimin e kontekstit, përdorimin e përmbajtjes së vërtetë duke e shtrembëruar dhe riformuluar. Siç u përmend, çdo gjë me një thelb të së vërtetës është shumë më e suksesshme për sa i përket bindjes dhe angazhimit të njerëzve.

Ky evolucion është gjithashtu pjesërisht një përgjigje ndaj kërkimit dhe kompanive sociale duke u bërë shumë më të ashpra në përpjekjet për të manipuluar audiencën e tyre masive. Ndërsa ata kanë forcuar aftësinë e tyre për të mbyllur llogaritë e rreme dhe kanë ndryshuar politikat e tyre për të qenë shumë më agresivë kundër përmbajtjes së rreme, agjentët e dezinformimit kanë mësuar se përdorimi i përmbajtjes origjinale – i riformuluar në mënyra të reja dhe mashtruese – ka më pak gjasa të vërehet nga sistemi i inteligjencës artificiale.

Prandaj, pjesa më e madhe e përmbajtjes që po shohim tani do të vlerësohej në kategorinë keqinformim – informacion i vërtetë i përdorur për të shkaktuar dëm.

Burimi: Claire Wardle. Understanding Information Disorder

Raporto

Na ndihmoni të përmirësojmë duke na raportuar problemet ose sugjerimet tuaja

0 / minimum 10 karaktere