Shkroi: Festim Rizanaj
Fushata mediatike e RT Balkan dhe Sputnik e paraqet procesin zgjedhor të fundvitit 2025 në Kosovë si një betejë ekzistenciale për mbijetesën e popullatës serbe, duke ndërtuar narrativën se zgjedhjet janë manipuluar përmes votave të diasporës dhe retorikës së militarizuar të Albin Kurtit. Në këto raportime, Lista Serbe paraqitet si e vetmja forcë legjitime dhe si “kordoni kërthizor” që mbron serbët nga dhuna institucionale dhe nga, siç pretendohet, përpjekjet për spastrim etnik. Njëkohësisht, institucionet e Kosovës – përfshirë KQZ-në – dhe politikanët serbë që bashkëpunojnë me Prishtinën etiketohen si të paligjshëm dhe në shërbim të interesave anti-serbe, ndërsa procesi zgjedhor portretizohet jo si garë demokratike, por si një referendum vendimtar për ruajtjen e lidhjes politike dhe identitare të serbëve me Serbinë.
Narrativat e RT Balkan
Përmes një analize të detajuar të raportimeve të RT Balkan gjatë periudhës 17 dhjetor deri më 30 dhjetor 2025, vërehet një qasje e qartë editoriale që fokusohet në mbrojtjen e interesave serbe dhe kritikën e ashpër ndaj institucioneve të Prishtinës. Sipas burimeve të ofruara, janë publikuar të paktën 19 artikuj kryesorë (bazuar në titujt dhe tematikat unike të burimeve) që mbulojnë rrjedhën e zgjedhjeve të 28 dhjetorit.
Përdorimi i diasporës si mjet manipulimi
Sipas raportimeve të RT Balkan, përdorimi i diasporës nga Albin Kurti portretizohet si një mjet i pastër manipulimi politik për të siguruar pushtetin. Ky medium insiston se Kurti i caktoi qëllimisht zgjedhjet në fund të dhjetorit, duke shfrytëzuar ardhjen masive të rreth 400,000 pjesëtarëve të diasporës për pushimet e fundvitit. Ky veprim shihet si një strategji për të mbushur “rezervuarin e votave” të tij me njerëz që nuk jetojnë aty, pasi besimi te popullata lokale kishte rënë ndjeshëm.
Kjo situatë përshkruhet si një paradoks i jashtëzakonshëm: mandati i tretë i Kurtit po sigurohet nga votat e njerëzve që u larguan nga Kosova pikërisht sepse qeveria e tij nuk u siguroi punë apo mirëqenie. Burimet theksojnë se këta votues vijnë nga Evropa për një fundjavë, votojnë dhe kthehen në vendet e tyre me paga mijëra euroshe, duke i lënë ronditësit lokalë të përballen me koston e lartë të jetesës, inflacionin dhe pensione prej vetëm 120-140 eurosh.
RT Balkan pretendon se kjo “votë e importuar” po përdoret për të maskuar krizën e thellë të legjitimitetit brenda vendit. Sipas tyre, rreth 15% e votave totale erdhën nga diaspora, ku 62% e këtij grupi mbështetën Vetëvendosjen, duke u bërë kështu faktori vendimtar i fitores. RT Balkan shkon më tej duke akuzuar Kurtin se ka manipuluar qëllimisht procesin parlamentar, duke organizuar 57 seanca të dështuara të Kuvendit vetëm që të “zvarriste” datën e zgjedhjeve deri në momentin e ardhjes së diasporës. Për më tepër, kjo diasporë konsiderohet si më e lehtë për t’u manipuluar me premtime dhe retorikë nacionaliste të militarizimit, pasi ata nuk e përjetojnë realitetin e vështirë të jetës në terren. RT Balkan raporton po ashtu se numri real i shqiptarëve që jetojnë në Kosovë është shumë më i ulët sesa ai që paraqitet zyrtarisht dhe se zgjedhjet janë ndikuar kryesisht nga votat e diasporës.
Militarizimi dhe “kërcënimi serb” si paravan
Sipas raportimeve të RT Balkan, fushata e Albin Kurtit është karakterizuar nga një gjendje “pothuajse lufte”, ku “kërcënimi serb” dhe ai rus përdoren si paravan për të mbuluar problemet e brendshme. Mediumi thekson se Kurti u “shet” votuesve të tij një retorikë të ashpër militarizimi, duke premtuar blerjen e sistemeve gjermane “pancerfaust”, raketave amerikane “Javelin”, helikopterëve, si dhe hapjen e fabrikave për prodhimin e dronëve dhe municionit. Ai madje ka proklamuar se, me sistemet e reja mbrojtëse, “Serbisë nuk i duhen tenket”, sepse ato nuk do të kishin asnjë shans kundër armatimit që ai ka siguruar, përfshirë edhe 1,000 dronët turq “kamikazë”.
Kjo narrativë e “piromanit ballkanik” shërben si mjet për të nxitur ndjenjat nacionaliste dhe për të zhvendosur vëmendjen nga dështimet ekonomike, siç janë pensionet minimale prej 120-140 eurosh dhe pagat e ulëta, që kanë detyruar mbi 210,000 shqiptarë të largohen nga Kosova gjatë mandatit të tij. Politikologu Ognjen Gogiq vëren se Kurti po e luan rolin e një “Zelenski i vogël në Ballkan”, duke u paraqitur si mbrojtës i vetëm kundër një “pushtimi” të mundshëm, një strategji kjo që i shërben për të siguruar mbështetjen e militantëve dhe diasporës që nuk i vuajnë pasojat e krizës ekonomike në terren.
“Dhuna institucionale” dhe persekutimi
Mediumi thekson se Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) në Prishtinë u përdor si mjet politik për të penguar pjesëmarrjen e Listës Serbe, duke refuzuar katër herë brenda vitit certifikimin e kësaj partie dhe kandidatëve të saj, vendime këto që u rrëzuan më pas nga panelet e ankesave. Përveç kësaj, RT Balkan raporton se KQZ-ja mori vendime të jashtëligjshme për përbërjen e këshillave të votimit dhe refuzoi akreditimin e vëzhguesve të organizatës “OKO” vetëm sepse statuti i tyre përdorte termin “Kosovë e Metohi”. Kjo qasje u kritikua edhe nga delegacioni i Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës, që shprehu shqetësim për paanshmërinë e administratës zgjedhore.
Një tjetër shtyllë e kësaj narrative është përdorimi i arrestimeve si mjet frikësimi. RT Balkan raporton se Albin Kurti, në prag të zgjedhjeve, arrestoi një numër të madh serbësh, duke i akuzuar ata për krime lufte të pretenduara pas dy dekadash. Vetëm gjatë vitit 2025, thuhet se janë arrestuar ose marrë në pyetje rreth 100 serbë, ndërkohë që janë regjistruar mbi 150 incidente me motive etnike. Kjo fushatë përfshinte gjithashtu marrjen me forcë të banesave dhe lokaleve nga familjet serbe dhe ndalimin e përdorimit të dinarit serb.
Përfaqësuesit e Listës Serbe, si Igor Simiq, i kanë cilësuar këto masa, duke përfshirë edhe “Ligjin për të Huajt”, si një përpjekje për “spastrim etnik përmes vendimeve administrative”. Sipas tyre, synimi i regjimit të Prishtinës ishte që përmes frikës dhe dhunës institucionale të detyronte serbët të largoheshin nga Kosova, duke goditur shtyllat kryesore të mbijetesës së tyre: shëndetësinë, arsimin dhe lidhjen me shtetin e Serbisë. Petkoviq thotë se viti 2025 ka qenë shumë i vështirë për serbët në Kosovë dhe se ata po përballen me presion, dhunë institucionale dhe diskriminim nga autoritetet e Prishtinës.
Legjitimiteti i vetëm i Listës Serbe
RT Balkan thekson se fuqia kryesore e Listës Serbe buron nga mbështetja e drejtpërdrejtë e shtetit të Serbisë dhe Presidentit Aleksandar Vuçiq. Drejtori i të ashtuquajturës Zyrë për Kosovë, Petar Petkoviq, e ka cilësuar këtë parti si “kordonin jetësor” që lidh serbët e Kosovës me Beogradin, duke argumentuar se pa këtë lidhje, investimet në shëndetësi, arsim dhe infrastrukturë do të ndërpriteshin. Për mediumin, Lista Serbe është e barabartë me shtetin e Serbisë, dhe çdo votë për të është votë për mbrojtjen e Kushtetutës serbe.
Gjatë fushatës, liderët e Listës Serbe si Zlatan Elek dhe Dalibor Jevtiq kanë deklaruar se kjo parti është “mburoja e popullit serb” kundër politikave të Albin Kurtit. RT Balkan raporton se vetëm përmes fitores së të gjitha 10 mandateve të garantuara, serbët mund të parandalojnë “dhunën institucionale”, arrestimet e pabaza dhe përpjekjet për shuarjen e shkollave dhe spitaleve serbe. Marrja e këtyre mandateve shihet si e vetmja rrugë që asnjë vendim i rëndësishëm në Prishtinë të mos merret pa pëlqimin e serbëve.
Një element kyç i narrativës së RT Balkan është diskreditimi i politikanëve serbë që nuk bëjnë pjesë në Listën Serbe. Nenad Rashiq dhe partia e tij etiketohen vazhdimisht si “serbë të Kurtit” ose “shërbëtor” që shërbejnë për të dëmtuar unitetin serb. Zlatan Elek, duke përdorur metafora mjekësore, ka deklaruar se “tradhtia është një diagnozë nga e cila nuk ka shpëtim”, duke iu referuar atyre që bashkëpunojnë me Prishtinën. Sipas mediumit, Rashiqi nuk përfaqëson serbët, pasi ai merr vota në mjedise të pastra shqiptare si Prizreni, me ndihmën e orkestruar të regjimit të Kurtit për të “vjedhur” një mandat serb.
Në fund, RT Balkan i përshkruan këto zgjedhje jo si garë politike, por si një referendum: ose me Listën Serbe dhe shtetin e Serbisë, ose me “podanikët” e Kurtit që çojnë drejt dëbimit të serbëve. Pas shpalljes së rezultateve preliminare, fitorja e pretenduar “10 me 0” në mjediset serbe u përdor si konfirmim përfundimtar i këtij legjitimiteti ekskluziv.
Protagonistët dhe antagonistët
Protagonistët
Lista Serbe (Zlatan Elek, Igor Simiq, Dalibor Jevtiq): Ky grup portretizohet si “mburoja e popullit serb”. Liderët e tyre paraqiten si mbrojtës stoikë që luftojnë për të siguruar të dhjetë mandatet e garantuara në parlamentin e Prishtinës, duke e cilësuar këtë si të vetmen rrugë për të parandaluar dhunën institucionale dhe dëbimin e serbëve.
Beogradi Zyrtar (Aleksandar Vuçiq, Petar Petkoviq): Presidenti Vuçiq dhe drejtori Petkoviq cilësohen si garantuesit e vetëm të mbijetesës serbe. Petkoviq e përshkruan Listën Serbe si “kordonin jetësor” që lidh popullin me shtetin e Serbisë, duke mundësuar financimin e spitaleve, shkollave dhe infrastrukturës.
Rusia (Aleksandar Bocan-Harčenko): Ambasadori rus në Beograd shërben si zëri i “arsyes” ndërkombëtare, i cili përmes intervistave të tij konfirmon qëndrimin se këto zgjedhje nuk do të sjellin asnjë ndryshim fundamental apo përmirësim për serbët në Kosovë.
Antagonistët
Albin Kurti dhe Vetëvendosje: Portretizohen si “piromanë ballkanikë” dhe populistë që ushqejnë urrejtje ndaj serbëve. Sipas burimeve, qëllimi i tyre është “çlirimi i veriut” përmes arrestimeve të vazhdueshme dhe presioneve administrative për të detyruar serbët të largohen.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ): Akuzohet për anshmëri politike dhe vendime të jashtëligjshme që synonin eliminimin e Listës Serbe nga gara. Gjithashtu, kritikohet ashpër për refuzimin e akreditimit të vëzhguesve të organizatës “OKO” për arsye terminologjike.
Nenad Rashiq: Përshkruhet si një “serb i Kurtit” dhe “shërbëtor” pa legjitimitet te populli serb. RT Balkan insiston se ai merr mandate përmes manipulimit me vota shqiptare në mjedise si Prizreni për të dëmtuar unitetin dhe interesat serbe.
Vëzhguesit Ndërkombëtarë: Personazhe si Sabina Qudiç (e cilësuar si mikeshë e Prishtinës) dhe përfaqësuesit e Turqisë (shtet që armatos Kosovën) shihen me dyshim të madh. Ata akuzohen se nuk mund të jenë të pavarur në vëzhgimin e procesit zgjedhor.
Narrativat e Sputnik
Zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit 2025 shënuan një moment kritik për komunitetin serb në Kosovë, duke u cilësuar nga Beogradi zyrtar si një ngjarje vendimtare ku “thyhet fati i popullit serb”. Përmes 22 artikujve dhe analizave të publikuara në Sputniknews, pasqyrohet një periudhë e tensionuar ku fitorja e Listës Serbe u konsiderua si e vetmja rrugë për të ruajtur lidhjen me shtetin e Serbisë
Lista Serbe si “kordoni jetësor” me Beogradin
Sipas këtij mediumi, narrativa kryesore e promovuar nga përfaqësuesit serbë ishte se Lista Serbe përfaqëson “kordonin jetësore” (lidhjen jetësore) midis popullit serb në Kosovë dhe Beogradit zyrtar. Drejtori i të ashtuquajturës Zyrë për Kosovë, Petar Petkoviq, dhe liderë të tjerë theksuan se vetëm kjo forcë politike garanton vazhdimësinë e ndihmës financiare, investimet në shëndetësi dhe arsim përmes punësimit të qindra punonjësve të rinj, si dhe mbrojtjen e interesave kombëtare serbe në institucionet e Prishtinës.
Në këtë kuadër, fitimi i të gjitha 10 mandateve të garantuara u portretizua si një domosdoshmëri për të parandaluar marginalizimin e serbëve dhe për të siguruar që asnjë proces politik të mos jetë i mundur pa ta. Liderët e Listës Serbe si Zllatan Elek dhe Igor Simiq bënë thirrje për unitet të plotë, duke argumentuar se çdo votë për opsione të tjera shërben për dobësimin e faktorit serb dhe realizimin e qëllimeve të Prishtinës për “pastrim etnik” përmes masave administrative, siç është “Ligji për të huajt” ose ndalimi i qarkullimit të makinave me autorizime.
Albin Kurti dhe Nenad Rashiq si kërcënime ndaj unitetit
Një tjetër narrativë e fuqishme në Sputnik ishte portretizimi i Albin Kurtit si një antagonist që përdor “terrorin” dhe “militarizimin e veriut” përmes ndërtimit të bazave policore për të dëbuar serbët. Sputnik pretendojnë se Kurti tentoi të “emëronte” përfaqësuesit serbë duke mbështetur Nenad Rashiqin, i cili u cilësua si “shërbëtor” i Prishtinës që nuk ka legjitimitet në mjediset serbe, pasi akuzohet se ka marrë vota nga shqiptarët në komuna ku nuk ka serbë.
Për më tepër, Lista Serbe akuzoi Rashiqin për keqpërdorim të institucioneve dhe subvencioneve për blerjen e votave, duke pretenduar se vëllai i tij ka shpërndarë material zgjedhor dhe fletëvotime brenda zyrave zyrtare të Ministrisë për Komunitete dhe Kthim. Kjo narrativë e paraqiti procesin zgjedhor si një përballje midis “serbëve të vërtetë” dhe atyre që “shitën besimin për një darkë”, duke tentuar të dëmtojnë unitetin kombëtar serb.
Zgjedhjet si “referendum” për mbijetesë dhe AKS
Zgjedhjet nuk u trajtuan si një proces i rëndomtë demokratik, por si një referendum për ekzistencën e popullit serb në “vatrat e tyre shekullore”. Narrativa në Sputnik insistonte se fitorja e të 10 mandateve u jep serbëve fuqinë për të kushtëzuar proceset politike në Prishtinë, duke bërë që asnjë vendim i rëndësishëm të mos merret pa pëlqimin e tyre.
Në këtë kuadër, fitorja e Listës Serbe u cilësua si jetike për të kërkuar me ngulm formimin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe (AKS) sipas Marrëveshjes së Brukselit. Në SPutnik theksohet se ZSO duhet të ketë kompetenca ekzekutive në shëndetësi e arsim dhe të ruajë lidhjet financiare me Beogradin, duke kundërshtuar tentativat e Prishtinës dhe disa diplomatëve perëndimorë për ta kthyer atë në një organizatë pa peshë reale politike.
Diskriminimi Institucional dhe Pengesat nga KQZ
Artikujt në Sputnik pretenduna atë që e quajtën “përndjekje institucionale” ndaj Listës Serbe nga ana e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve (KQZ) në Prishtinë. Një shembull i spikatur ishte refuzimi i akreditimit të misionit vëzhgues “OKO” (Odbor za kontrolu i opservaciju) vetëm sepse në statutin e tyre përdorej termi “Kosovë e Metohi” në vend të “Republika e Kosovës”. Ky veprim u cilësua nga përfaqësuesit e misionit si një cenim i drejtpërdrejtë i lirisë së shprehjes dhe kredibilitetit të zgjedhjeve, duke argumentuar se e drejta për të vëzhguar nuk duhet të kushtëzohet nga çështje terminologjike dhe identitare.
Gjithashtu, u theksuan gjobat e rënda prej 30,000 eurosh të shqiptuara nga Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP) ndaj Listës Serbe për vendosjen e posterave në vende publike në Leposaviq, pas një ankese nga subjekti “Kosovski savez”. Përfaqësuesit e Listës Serbe, si Igor Simiq, pretenduan se kjo dëshmon një standard të dyfishtë, ku partitë shqiptare kishin liri të plotë në fushatë, ndërsa subjekti i tyre përballej me përpjekje të orkestruara për diskualifikim. Kjo narrativë synonte të tregonte se serbët po garonin në kushte të pabarabarta dhe nën një presion të vazhdueshëm ligjor e politik që synonte dobësimin e faktorit serb para ditës së votimit.
Protagonistët:
Lista Serbe (Zllatan Elek, Igor Simiq): Sipas Sputnik, ky subjekt paraqitet si “mburoja” e popullit serb dhe garantuesi i vetëm i unitetit kombëtar. Kryetari i saj, Zllatan Elek, ka theksuar se fitorja e tyre është e vetmja rrugë për të mbrojtur interesat serbe dhe për të mos lejuar shlyerjen e serbëve me dekret.
Beogradi Zyrtar (Aleksandar Vuçiq, Petar Petkoviq, Millosh Vuçeviq): Këta aktorë portretizohen si mbështetësit kryesorë që garantojnë sigurinë financiare dhe politike përmes projekteve si punësimi i 700 punonjësve shëndetësorë. Aleksandar Vuçiq dhe Petar Petkoviq bënë thirrje të vazhdueshme për votimin e Listës Serbe si “pupčana vrpca” (lidhja jetësore) me Serbinë. Këshilltari Millosh Vuçeviq i cilësoi serbët e Kosovës si “rojet e shtetit tonë”.
Populli Serb në Kosovë: Ata përshkruhen në Sputnikt si “rojet e shtetit”, të cilët përmes qëndresës së tyre në “vatrat shekullore” shfaqin mbijetesën e popullit dhe shtetit në atë hapësirë. Mediumi rus thekson se ata i rezistuan me sukses “terrorit” dhe tentativave për dëbim.
Antagonistët:
Albin Kurti dhe Lëvizja Vetëvendosje: Sipas analizave, Kurti cilësohet si arkitekti i paqëndrueshmërisë dhe “terrorit”, i cili përdor militarizimin e veriut dhe bazat policore për të dëbuar serbët. Sputnik pretendonë se ai tentoi të “të lërë pa udhëheqje” popullin serb duke u përpjekur të ndalojë pjesëmarrjen e Listës Serbe në zgjedhje.
Nenad Rashiq: Etikohet vazhdimisht si “shërbëtor” i Prishtinës, i cili nuk ka legjitimitet serb por instalohet përmes votave shqiptare në komuna si Gjakova dhe Prizreni. Ai akuzohet gjithashtu për keqpërdorim të subvencioneve shtetërore për blerje votash brenda zyrave të Ministrisë për Komunitete dhe Kthim.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ): Akuzohet për vendime të paligjshme, siç ishte refuzimi i akreditimit të misionit vëzhgues “OKO” për shkak të përdorimit të termit “Kosovë e Metohi”. Sputnik pretendon se ky institucion humbi legjitimitetin duke u bërë pjesë e përndjekjes administrative ndaj subjektit serb.
Opozita në Serbi (“protestuesit”): Burimet e paraqesin opozitën serbe si bashkëpunëtore të Kurtit, duke pretenduar se ata kanë të njëjtin qëllim: një Serbi të dobët. Petkoviq theksoi se “protestuesit” zgjedhin qëllimisht momentet kritike për serbët e Kosovës për të shkaktuar trazira në Serbinë qendrore.
