Shkroi: Festim Rizanaj
Të dielën (22 qershor), faqja “KosovaLajm.net” në Facebook publikoi një përmbajtje ku pretendohej se pas sulmeve ajrore të SHBA-së ndaj objekteve bërthamore, Irani ka refuzuar negociatat dhe ka paralajmëruar pasoja të rënda, ndërkohë që SHBA-të, BE-ja dhe liderët botërorë kërkojnë qetësi dhe zgjidhje diplomatike.
Kjo përmbajtje ishte ilustruar me një fotografi që shfaq ndërtesa të shkatërruara nga bombardimet, me pretendimin se paraqet qendrën e Tel Avivit.
Por, çka nuk shkon me këtë përmbajtje?
Pas verifikimit, është gjetur se kjo pamje nuk paraqet Tel Avivin pas një sulmi të ndodhur realisht, por është një sekuencë e shkëputur nga një video e gjeneruar me inteligjencë artificiale.
Në bazë të rezultateve nga kërkimi i kundërt i imazhit, fotografia është marrë nga një video e publikuar më 14 qershor në llogarinë e Instagram-it me emrin përdorues @3amelyon.
Deformimet në video tregojnë se përmbajtja është e gjeneruar nga inteligjenca artificiale. Shembuj të qartë të kësaj janë përplasja vizuale e makinave në rrugë, shfaqja e mjeteve brenda njëra-tjetrës apo paraqitja e papritur e makinave në mes të rrugës – elemente tipike të deformimeve që ndodhin gjatë krijimit me AI.
Për më tepër, në biografinë e llogarisë theksohej se përmbajtja ishte e krijuar me ndihmën e inteligjencës artificiale. Vërejtëm gjithashtu se kjo llogari shpërndante rregullisht video të gjeneruara përmes mjeteve të inteligjencës artificiale.
Analiza:
Faqja “KosovaLajm.net” publikoi një përmbajtje ku pretendohej se Irani ka refuzuar negociatat pas sulmeve ajrore të SHBA-së dhe se fotografia e bashkangjitur paraqet qendrën e Tel Avivit të shkatërruar nga bombardimet.
Megjithatë, pas verifikimit është konstatuar se imazhi është shkëputur nga një video e gjeneruar me inteligjencë artificiale dhe nuk paraqet një ngjarje reale.
Bazuar në metodologjinë, hibrid.info imazhin e përdorur e vlerëson si “mashtrim”.
Arsyetimi:
Vlerësimi “Mashtrim” u bëhet atyre përmbajtjeve informative të cilat manipulohen si në aspektin vizual (deepfake, cheapfake), zanor (audio) apo tekstual të përmbajtjes për të mashtruar audiencën. Zakonisht kjo formë e mashtrimit përdoret për të prodhuar përmbajtje të paqena dhe të manipuluara.