Shkroi: Fatbardh Dema
Publikohet një imazh me mbishkrimin që pretendon se opozita në Kosovë ka paralajmëruar se do ta dërgojë në Kushtetuese moscertifikimin e Listës Serbe nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ).
Kjo përmbajtje është publikuar dje (24 dhjetor) në TikTok nga një llogari me emrin “toke.ilirodardane”.
A qëndron ky pretendim?
Pas hulumtimit të kryer nga Hibrid.info, rezultatet e deritanishme tregojnë se nuk ka asnjë fakt a dëshmi se partitë opozitare e kanë dërguar në Kushtetuese për shqyrtim vendimin në fjalë.
Në imazhin e publikuar shfaqet një titull i një artikulli gjoja i publikuar në mediumin online “gazetametro.com”. Hibrid.info ka kontrolluar në faqen e këtij portali, por nuk e ka gjetur artikullin në fjalë.
Hibrid.info ka gjetur një artikull në faqen e këtij mediumi, i cili dyshohet të jetë manipuluar nga llogaria në TikTok me emrin “toke.ilirodardane”. Titulli i këtij artikulli thotë: “Opozita paralajmëron se do ta dërgojë në Kushtetuese Ligjin për investime strategjike”. Ky artikull është publikuar me datë 8 maj 2023.
Hibrid.info ka hulumtuar përmes makinës së kërkimit “Google” për të njëjtin pretendim, por rezultatet nuk kanë shfaqur asnjë artikull ku konfirmohet pretendimi i trajtuar. (këtu)
Analiza:
Pretendimi se opozita e ka dërguar në Kushtetuese moscertifikimin e Listës Serbe nga KQZ-ja për pjesëmarrje në zgjedhjet e 9 shkurtit 2025, është i rremë.
Ky pretendim është shfaqur përmes një imazhi të manipuluar, që paraqitet kinse si artikull i publikuar nga “gazetametro.com”.
Po ashtu, nuk ka burim kredibil që e konfirmon pretendimin.
Andaj, bazuar në metodologjinë e punës, hibrid.info e vlerëson pretendimin si “Mashtrim” dhe “Lajm i rremë”.
Arsyetimi:
Vlerësimi “Mashtrim” u bëhet atyre përmbajtjeve informative të cilat manipulohen si në aspektin vizual (deepfake, cheapfake), zanor (audio) apo tekstual të përmbajtjes për të mashtruar audiencën. Zakonisht kjo formë e mashtrimit përdoret për të prodhuar përmbajtje të paqena dhe të manipuluara.
Vlerësimin “Lajm i rremë” e marrin ato përmbajtje informative që janë tërësish të sajuara apo të cilat në vete përmbajnë pretendime ose informacione faktikisht të gabuara. Përmbajtja që vlerësohet si lajm i rremë mund të përcaktohet se është krijuar dhe shpërndarë me qëllim të dezinformimit të publikut, d.m.th., për të paraqitur një pretendim që është plotësisht i rremë si fakt.