Në median në gjuhën serbe “Politika” është publikuar një artikull të martën (5 maj) me titull“Kurti Srbe provocira džamijom za početak kampanje” (“Kurti provokon serbët me xhaminë për fillimin e fushatës”). Teksti ndërton një narrativë politike ku veprimet e kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, interpretohen si të lidhura drejtpërdrejt me fushatën zgjedhore dhe me tensionet ndëretnike në veri të Kosovës, veçanërisht në Mitrovicën e Veriut.
Narrativa kryesore e artikullit
Në qendër të artikullit vendoset çështja e rindërtimit të një xhamie pranë Urës së Ibrit në Mitrovicë. Ky projekt paraqitet jo si ndërhyrje infrastrukturore apo kulturore, por si veprim politik me ndikim tek komuniteti serb. Kryetari i Komunës së Mitrovicës së Veriut, Millan Radojeviq, citohet duke theksuar: “Çështja e rindërtimit të xhamisë pranë Urës Kryesore mbi Ibër është veçanërisht e ndjeshme për qytetarët e Mitrovicës së Veriut, veçanërisht për komunitetin serb, kështu që qëndrimi ndaj projekteve të tjera në qytet po vihet në pikëpyetje”.
Po ashtu, Radojeviq këtë vendim e cilëson si “një fushatë të bazuar në shkatërrimin dhe dëbimin e serbëve”.
Artikulli gjithashtu ndërton narrativën e diskriminimit institucional ndaj përfaqësuesve serbë, duke iu referuar deklaratave të Listës Serbe për kufizimin e pjesëmarrjes së tyre në proceset zgjedhore dhe institucionale. Në këtë kuadër pretendohet se u është kufizuar roli në komisionet zgjedhore dhe monitorimin e zgjedhjeve, gjë që paraqitet si “praktikë e vazhdueshme e mohimit të të drejtave”.
Në fund, teksti përforcon narrativën e konfliktit përmes shembujve të ndërhyrjeve në prona dhe hapësira publike në veri të Kosovës, si prishja e objekteve (garazheve) apo vendimet për shfrytëzimin e hapësirave që më parë janë përdorur nga komuniteti serb. Këto veprime interpretohen si pjesë e një politike më të gjerë kundër pranisë serbe në atë zonë.
Konteksti i xhamisë dhe ngjarjeve tjera
Vendimi për rindërtimin e xhamisë është bërë publik nga kryeministri në detyrë Albin Kurti përmes një postimi në Facebook me 2 maj, ku ai ka njoftuar se Xhamia e Ibrit, e ndërtuar në vitin 1777 dhe e djegur më 2 maj 1999, do të rindërtohet. Sipas tij, Qeveria e Kosovës e mbështet “ringritjen e këtij monumenti me rëndësi historike dhe kulturore”.
Në këtë mënyrë, një vendim i Qeverisë së Kosovës për rindërtimin e një objekti historik dhe fetar transformohet në diskursin e artikullit në një çështje politike dhe etnike. Ndërsa deklarata zyrtare e Kurtit e vendos projektin në kornizën e trashëgimisë kulturore dhe bashkëpunimit institucional, artikulli i Politika-s e riinterpreton atë përmes narrativave të konfliktit, provokimit dhe fushatës politike.
Në kontekstin e zgjedhjeve të fundit dhe pretendimeve për parregullsi të mëdha në procesin e numërimit, ndryshimet e reja të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve (KQZ) synojnë të adresojnë boshllëqet që kanë mundësuar manipulime të mëhershme. Në këtë kuadër, çështja e Listës Serbe dhe pjesëmarrjes së saj në proces nuk lidhet me përjashtim politik, por me aplikimin e standardeve të njëjta ligjore për të gjitha subjektet politike, duke synuar që monitorimi dhe numërimi i votave të mos përsërisë praktikat e manipulimeve të evidentuara në zgjedhjet e kaluara.
Në kontekst më të gjerë të narrativave për kontrollin institucional, pronësinë dhe sigurinë në veri të Kosovës, rrënimi i mbi 20 garazheve dhe objekteve në pronën e ndërmarrjes publike “Trepça” është shndërruar në një rast që ilustron përplasjen mes institucioneve lokale dhe atyre qendrore, si dhe interpretimeve të ndryshme ligjore e politike. Nga njëra anë, “Trepça” e arsyeton veprimin si proces të rregullt ligjor për lirimin e pronës së uzurpuar dhe rikthimin e menaxhimit institucional, duke theksuar se palëve u është dhënë mundësia për zgjidhje kontraktuale, por nuk ka pasur interesim konkret. Nga ana tjetër, Komuna e Mitrovicës së Veriut e kundërshton ashpër këtë veprim, duke e kornizuar si ndërhyrje të paligjshme në kompetencat lokale dhe si mungesë konsultimi institucional, duke ngritur edhe pyetjen për rolin e Policisë së Kosovës në mbështetjen e aksionit. Kjo përplasje narrative mes “zbatimit të ligjit dhe rikthimit të pronës” nga njëra palë dhe “shkeljes së kompetencave komunale dhe veprimit të njëanshëm” nga pala tjetër, reflekton tensionin e vazhdueshëm në diskursin publik për veriun e Kosovës, ku çdo veprim administrativ shpesh interpretohet edhe në dimension politik dhe etnik.