Shkroi: Etrit Rexhepi
Publikohet një përmbajtje që pretendon se në prag të zgjedhjeve lokale në Tetovë, janë shtuar grafitet me mbishkrimet UÇK në disa komuna me shumicë shqiptare.
Kjo përmbajtje e shoqëruara me tre fotografi ku shfaqet mbishkrimi “UÇK” në formë grafiti, është publikuar të hënën, 21 korrik, nga një llogari me emrin “Lajme Nga Bota”.
Cila është e vërteta?
Hibrid.info nuk ka gjetur asnjë njoftim zyrtar që konfirmon shfaqjen e grafitëve të tillë në komunat me shumicë shqiptare në Maqedoninë e Veriut dhe, pas verifikimit të secilës fotografi veçmas, ka konstatuar se për to është raportuar se janë realizuar në Kosovë.
Hibrid.info ka kontrolluar me anë të motorit të kërkimit “Google”, me fjalët kyçe “grafitet uçk maqedoni e veriut” për 30 ditëshin e fundit, por rezultatet nuk kanë shfaqur ndonjë artikull që konfirmon pretendimin (shih këtu).
Në të njëjtën mënyrë është realizuar kërkimi edhe në YouTube, por edhe aty rezultatet e hulumtimit nuk kanë ofruar asnjë dëshmi që e mbështet pretendimin (shih këtu).
Ndërsa pas verifikimit me anë të programit të automatizuar të kërkimit “InVID”, është gjetur se të tri fotografitë përmes të cilave është paraqitur pretendimi, janë raportuar si të realizuara në vendbanime me shumicë serbe në Kosovë (shih këtu, këtu dhe këtu).
Nga raportimet e mediave në gjuhën serbe mësohet se dy nga këto fotografi paraqesin grafite të shkruara në “Lagjen e Boshnjakëve”, në Mitrovicën e Veriut, më 2 dhjetor, 2022 (këtu) dhe më 16 prill, 2023 (këtu).
Ndërsa në fotografinë ku ky mbishkrimet shihet në dyert e oborrit të një shtëpie, është raportuar të jetë shkruar në komunën e Rahovecit, më 31 maj, 2023 (shih këtu).
Analiza:
Pretendimi se në prag të zgjedhjeve lokale në Tetovë janë shtuar grafitet me mbishkrimet UÇK në disa komuna me shumicë shqiptare në Maqedoninë e Veriut nuk qëndron.
Hibrid.info ka gjetur se fotografitë e përdorura për të mbështetur këtë pretendim janë raportuar si të realizuara në Kosovë, e jo në Maqedoninë e Veriut.
Bazuar në metodologjinë e punës, hibrid.info e vlerëson pretendimin si “Manipulim i fakteve”.
Arsyetimi:
Vlerësimin si “Manipulim i fakteve” marrin ato përmbajtje informative që përdorin fakte të njohura si të sakta, por i interpretojnë ato në mënyrë të shtrembëruara. Këto raporte zakonisht përdorin informacion të saktë për të nxjerrë përfundime ose pretendime të pasakta, duke drejtuar kështu përfundimet e konsumatorëve të përmbajtjes së mediave në drejtim të gabuar në lidhje me kuptimin aktual të fakteve të paraqitura.