Shkroi: Fatbardh Dema
Përmes një imazhi pretendohet se Kosova ka inteligjencën mesatare kombëtare (IQ) 99.
Në këtë imazh paraqitet se këto të dhëna janë marrë nga një studim i kryer nga psikologu Richard Lynn dhe shkencëtari politik Tatu Vanhanen.
Postimi u publikua dje (29 prill) në TikTok nga llogaria me emër “kosovaripavdekshem2.0”
Çka nuk shkon me këtë postim?
Pas verifikimit të fakteve të kryer nga hibrid.info, u vërtetua se pretendimi është i rremë. Në këtë studim nuk është përfshirë Kosova.
Pas verifikimit të fakteve të kryer nga Hibrid.info, është konstatuar se ky pretendim është i pavërtetë. Studimi i përmendur, i titulluar “IQ and the Wealth of Nations” (IQ dhe Mirëqenia e Kombeve), nuk përfshin fare Kosovën. (Shih faqen 40 të studimit – këtu)
Për më tepër, Hibrid.info ka përdorur mjetin e verifikimit vizual “InVID” për të analizuar imazhin në fjalë. Rezultatet e analizës tregojnë se fotografia është manipuluar. Në versionin origjinal të hartës, Kosova nuk paraqitet me vlerën 99 të IQ-së. (shih fotografitë më poshtë)
Pak fjalë për këtë studim
Lynn dhe Vanhanen në këtë studim të publikuar në vitin 2012, kanë testuar hipotezën mbi marrëdhënien shkakësore midis inteligjencës mesatare kombëtare (IQ) dhe hendekut midis vendeve të pasura dhe të varfra me anë të provave empirike.
Bazuar në një studim të gjerë të testeve kombëtare të IQ, rezultatet e punës së tyre sfidojnë teoritë e mëparshme të zhvillimit ekonomik dhe ofrojnë një bazë të re për të vlerësuar perspektivat e zhvillimit ekonomik në të gjithë botën.
Analiza:
Një postim në TikTok pretendon se Kosova ka IQ mesatare 99, duke iu referuar një studimi të Richard Lynn dhe Tatu Vanhanen. Pas verifikimit nga Hibrid.info, u vërtetua se ky pretendim është i rremë – Kosova nuk është përfshirë në studimin “IQ and the Wealth of Nations”.
Gjithashtu, analiza e imazhit tregon se fotografia është manipuluar dhe pretendimi është i rremë.
Bazuar në metodologjinë e punës, hibrid.info e vlerëson këtë pretendim si “Manipulim i fakteve” dhe “Dezinformatë”.
Arsyetimi:
Vlerësimin si “Manipulim i fakteve” marrin ato përmbajtje informative që përdorin fakte të njohura si të sakta, por i interpretojnë ato në mënyrë të shtrembëruara. Këto raporte zakonisht përdorin informacion të saktë për të nxjerrë përfundime ose pretendime të pasakta, duke drejtuar kështu përfundimet e konsumatorëve të përmbajtjes së mediave në drejtim të gabuar në lidhje me kuptimin aktual të fakteve të paraqitura.
Vlerësimin si “Dezinformatë” e merr ajo përmbajtje informative e cila në vete përmban një “miks” të burimeve të pasakta apo edhe atribute gjysmë të vërteta, e që krijohet dhe/apo shpërndahet me qëllim të paramenduar për të shkaktuar dëm. Prapa motivit të prodhuesve/shpërndarësve të përmbajtjeve dezinformuese qëndron arritja e një qëllimi politik, financiar, psikologjik apo social.