Deklaratat e fundit të zyrtarëve rusë për situatën në Kosovë paraqesin një narrativë të përqendruar te pretendimi se komuniteti serb po përballet me “spastrim etnik” dhe “terror sistematik”, ndërsa institucionet e Kosovës, KFOR-i, NATO-ja dhe Bashkimi Evropian portretizohen si përgjegjës ose bashkëpërgjegjës për këtë situatë.
Në të njëjtën kohë, Rusia paraqitet si aktori që mbron serbët, Serbinë dhe zbatimin e Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Deklaratat e ambasadorit rus në Serbi, Aleksandar Bocan-Harçenko, dhe zëdhënëses së Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, vijnë në kontekstin e ndryshimeve të fundit në praninë e KFOR-it në disa pika të ndjeshme në Kosovë dhe i interpretojnë këto zhvillime si dëshmi të rritjes së rrezikut për komunitetin serb.
Rusia paraqitet si mbrojtëse e serbëve
Zyrtarët rusë kanë intensifikuar retorikën për situatën e serbëve në Kosovë, duke e paraqitur Rusinë si mbrojtëse të tyre dhe institucionet e Kosovës si përgjegjëse për një proces të pretenduar të “spastrimit etnik”. Më 19 gusht 2026, ambasadori rus në Serbi, Aleksandar Bocan-Harçenko, deklaroi se Rusia “bën gjithçka” për të parandaluar “spastrimin etnik” të serbëve në Kosovë. Ai e lidhi këtë rol me pozitën e Rusisë si anëtare e përhershme e Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe me mbështetjen politike që Moska i jep Serbisë. Në fakt, një pretendim i ngjashëm i Bocan-Harçenkos për “spastrim etnik gradual” ishte trajtuar më herët edhe nga Hibrid.info, i cili e kishte vlerësuar si pretendim të pambështetur me fakte. (këtu)
Më pas, më 21 gusht, zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, e përsëriti dhe e zgjeroi këtë kornizë, duke e përshkruar situatën e serbëve në Kosovë si “katastrofike” dhe duke pretenduar se ndaj tyre po zhvillohet “terror sistematik dhe i qëllimshëm”.
Pretendimi për “spastrim etnik” dhe “terror sistematik”
Në deklaratat e tyre, zyrtarët rusë paraqesin një seri zhvillimesh – incidente të sigurisë, arrestime, procedura gjyqësore, çështje pronësore dhe veprime të institucioneve të Kosovës – si pjesë të një politike të koordinuar kundër serbëve.
Zakharova pretendoi se serbët po detyrohen të largohen nga shtëpitë e tyre, se ndaj tyre po “fabrikohen” raste penale dhe se po përdoret forcë joproporcionale, madje edhe tortura. Ajo përmendi edhe rrënimin e objekteve në zonën e Gazivodës/Ujmanit në korrik 2026 si shembull të pretenduar të shkeljes së procedurave.
Rasti i Gazivodës/Ujmanit është një zhvillim real, por faktet e dokumentuara nuk e mbështesin përshkrimin e tij si pjesë e një fushate për “spastrim etnik”. Më 21 korrik 2026, institucionet e Kosovës rrënuan 11 objekte në zonën e liqenit të Ujmanit, ndërsa aksioni u kundërshtua nga misionet ndërkombëtare.
Po ashtu, ekzistenca e arrestimeve, hetimeve për krime lufte nuk dëshmon automatikisht ekzistencën e një politike të koordinuar shtetërore për “spastrim etnik”.
Në deklaratën e saj, Zakharova e çon narrativën edhe më tej duke paralajmëruar për një “katastrofë humanitare” në Kosovë dhe duke kërkuar nga UNMIK-u dhe strukturat ndërkombëtare që të marrin masa gjithëpërfshirëse. Ky formulim e rrit nivelin e alarmit dhe e paraqet situatën si një krizë që po shkon drejt një përshkallëzimi humanitar.
Delegjitimimi i KFOR-it
Një element qendror i narrativës së re ruse është edhe interpretimi i ndryshimeve në praninë e KFOR-it. Bocan-Harçenko dhe Zakharova i kanë lidhur ndryshimet në urën mbi Ibër në Mitrovicë të Veriut dhe në zonën e Manastirit të Deçanit me rritjen e rrezikut për komunitetin serb.
Zakharova pretendoi se vendimi i KFOR-it për të reduktuar praninë në këto pika dhe zëvendësimi i pjesshëm i trupave me Policinë e Kosovës paraqet kërcënim për rritjen e tensioneve ndëretnike. Në këtë mënyrë, një ndryshim operacional i pranisë së KFOR-it interpretohet si dëshmi e një procesi më të gjerë të “braktisjes” së serbëve nga Perëndimi. Ndërkohë, ndryshimet në praninë e KFOR-it duhet të dallohen nga një tërheqje e misionit: Rezoluta 1244 autorizoi praninë ndërkombëtare të sigurisë në Kosovë, ndërsa dokumentet e OKB-së e përcaktojnë KFOR-in si këtë prani ndërkombëtare të sigurisë, me pjesëmarrje të konsiderueshme të NATO-s.
Narrativa ruse shkon përtej kritikës ndaj ndryshimeve të fundit dhe synon delegjitimimin e rolit të KFOR-it dhe pranisë ndërkombëtare. Në të njëjtën konferencë ku foli Bocan-Harçenko, ish-zëvendëspresidenti i Dumës ruse Sergej Baburin pretendoi se duhet të “zbulohet miti” se KFOR-i është në Kosovë në përputhje me Rezolutën 1244 dhe kërkoi zëvendësimin e forcave të NATO-s me një forcë tjetër ndërkombëtare. Ky pretendim bie ndesh me vetë dokumentet e OKB-së: Rezoluta 1244, e miratuar më 10 qershor 1999, autorizoi vendosjen e pranisë ndërkombëtare të sigurisë në Kosovë. Dokumentet e Kombeve të Bashkuara e identifikojnë këtë prani si KFOR, të udhëhequr nga NATO. Pra, kritika ruse nuk synon vetëm mënyrën e funksionimit të KFOR-it, por edhe krijimin e perceptimit se prania e tij është juridikisht e dyshimtë ose e paligjshme.
BE-ja dhe Perëndimi paraqiten si bashkëpërgjegjës
Në deklaratën e Zakharovës, përgjegjësia zgjerohet edhe te Bashkimi Evropian, NATO dhe strukturat e tjera ndërkombëtare. Ajo akuzoi kryeqytetet perëndimore për “apati” dhe pretendoi se mosveprimi i tyre po inkurajon “spastrimin etnik” të Kosovës. Ndërsa për BE-në deklaroi se ka dështuar në ndërmjetësimin e dialogut dhe se ka “sabotuar” zbatimin e marrëveshjeve për Asociacionin e komunave me shumicë serbe.
Në këtë mënyrë, narrativa ndërton një skemë të qartë: institucionet e Kosovës paraqiten si aktorë represivë, BE-ja dhe NATO-ja si aktorë që e tolerojnë ose e mundësojnë këtë politikë, ndërsa Rusia si aktori që e kundërshton dhe mbron Serbinë. Kjo e zhvendos çështjen e Kosovës nga një mosmarrëveshje politike dhe e sigurisë në një përballje më të gjerë gjeopolitike mes Rusisë dhe Perëndimit.
Deklaratat e Bocan-Harçenkos dhe Zakharovës ndërtojnë një narrativë të përbashkët me katër elemente kryesore: serbët në Kosovë paraqiten si komunitet nën kërcënim ekzistencial; institucionet e Kosovës akuzohen për “spastrim etnik” dhe represion sistematik; KFOR-i, NATO-ja dhe BE-ja paraqiten si aktorë që dështojnë ose bashkëpunojnë me këtë proces; ndërsa Rusia pozicionohet si mbrojtëse e serbëve, Serbisë dhe Rezolutës 1244.